maandag 29 juli 2013

Zes karaktertypes: verslag van de SWEETS workshops

Bij de tentoonstelling SWEETS horen vier workshops over het transformeren van de brugwachtershuisjes. Voor het onderzoek naar transformatie blijken brugwachtershuisjes vanwege de kleine schaal een uitstekende case study te zijn. 


Volgens architect Sascha Glasl van space&matter en architecte Beata Labuhn zijn er meerdere houdingen ten opzichte van transformatie te onderscheiden. De meest voorkomende houdingen worden verbeeld in de volgende zes karaktertypes: de materialist (conserverend), de tijdreiziger (reconstructief), de essentialist/estheet (een dominant formeel aspect uitvergrotend), de verhalenverteller (werkend vanuit de interpretatie van het historische verhaal), de pragmaticus (praktisch en economisch), de rebel (rigoureus en innovatief). 


In de SWEETS workshops nemen de ontwerpers bewust een specifieke houding aan wanneer zij een brugwachtershuisje tot een hotelkamer moeten transformeren. Van daaruit zoeken de ontwerpers naar de kennis die ze nodig hebben, naar de juiste ruimtelijke ingreep en vormentaal en naar een vocabulaire waarmee zij hun ingreep beschrijven. Glasl vertelt over de mogelijkheden in vocabulaire zoals vervorming, verplaatsing, optoppen, toevoegen, contrasteren en meer. Voor Glasl kan een contrasterend vocabulaire te voor de hand liggend zijn. Glasl vindt dat architectuur vragen moet oproepen bij de gebruiker of bezoeker en dat de transformatie niet in een keer duidelijk hoeft te zijn. 

Tot nu toe hebben er twee workshops plaats gevonden met studenten uit Madrid, Aken, Delft en La Paz. De eerste workshop richtte zich op de karaktertypes van de pragmaticus en de rebel. Het ging om het ontwikkelen van een corporate hotel identity dat op alle brugwachterhuisjes toepasbaar zou zijn. In deze workshop verwijderden de ontwerpers alles in het bestaande interieur inclusief bestaande wanden, vloeren en trappenhuizen, waardoor ze een maximaal speelveld voor de hotelkamer creëerden. Vervolgens voegden de studenten standaard vier elementen toe (douche, bed, tafel, wc) en creëerden een verwijderbare laag aan de gevel. Deze verwijderbare laag kon adverterend gebruikt worden voor de uitbater van het huisje. Vervolgens vergrootten de ontwerpers één van de vier elementen, met het gevolg dat je hele kamer een douche werd, of één gigantisch bed. 


De tweede workshop ging uit van de houding van de tijdreiziger, waarbij de ontwerpers in de geest - en met omarming van de vormentaal en de materiaaltoepassing - van de oorspronkelijke architect gingen ontwerpen. Daar maakte vooral één studentenontwerp indruk op Glasl en Labuhn. Het herontwerp betrof het brugwachterhuisje op de Willemsbrug uit 1928 dat een voorbeeld is van de Amsterdamse School. Het studentenontwerp pleitte voor het behoud van het harmonische sculpturale uiterlijk van het huisje, dat ontworpen is door Piet Kramer. In de geest van Kramer ontwierp zij op een uiterst consciëntieuze manier een Amsterdamse School-interieur met een sierlijk bed, inclusief zit- en opbergelementen, dat correspondeert met de ronding van het dak.

Op de vraag wat hij tot dusver met de workshops heeft bereikt, antwoordt Sascha Glasl dat hij veel kennis heeft opgedaan en daardoor met zelfvertrouwen een transformatieproject aan zou kunnen: “We hebben nu gereedschap.”

Geïnteresseerde ontwerpers (minimum Masterstudenten) kunnen zich nog aanmelden voor de workshops op 5-9 augustus (de essentialist/estheet) en 2-6 september (de verhalenverteller). Stuur je portfolio en je aanmelding naar: sweets@spaceandmatter.nl

(ARCAM/Francine van den Berg) 

dinsdag 16 juli 2013

Boottocht SWEETS


Op zondag 23 juni waren 58 gelukkigen door ARCAM en het tijdschrift Eigen Huis & Interieur uitgenodigd deel te nemen aan het vaararrangement 'SWEETS'. De boottocht viel samen met de Dag van de Architectuur Amsterdam, zodat de deelnemers naderhand een aantal opengestelde gebouwen konden bezoeken.

De ochtend startte bij ARCAM met koffie en een introductie van Sven Hoogerheide, werkzaam bij het architectenbureau space&matter. Het bureau onderzocht de architectonische en cultuurhistorische waarde van 27 Amsterdamse Brugwachtershuisjes. De resultaten hiervan zijn gevat in de tentoonstelling SWEETS, die nog tot en met 21 september bij ARCAM te zien is. Rond half 11 verzamelde de groep mensen zich op de steiger naast het ARCAM-gebouw om vervolgens op de Canal Company-boot te stappen. Een gevarieerd gezelschap van Amsterdammers, ontwerpers en andere geïnteresseerden voer onder begeleiding van Sven Hoogerheide en Maarten Kloos, directeur ARCAM over de Amsterdamse wateren langs de karakteristieke brugwachtershuisjes. Tijdens het varen verhaalde Hoogerheide afgewisseld door Kloos over de historie van de brugwachtershuisjes, de bruggen, architectuur en de historie van de stadsontwikkeling aan de hand van bijzondere gebouwen en plekken die buiten te zien waren.


Via de Schippersgracht voer de kapitein over de Amstel, via de Boerenwetering naar de Schinkel en Kostverlorenvaart. Onderweg konden de huisjes in diverse architectonische stijlen van dichtbij worden bekeken. De boottocht van meer dan twee uur eindigde in het Oosterdok, waar de deelnemers werden uitgenodigd een afsluitende borrel te drinken in de pas opgeleverde skylounge van het Double Tree Hotel, een van de opengestelde locaties tijdens de Dag van de Architectuur. Vanuit de skylounge kon nog eens een blik worden geworpen op de stad waar zojuist doorheen werd gevaren. (Yvonne de Korte)